Antik Roma'da Su Kemeri ve Kanalizasyon Sistemi

Doruk Ata TANRIVERDİ

DoͣRͭuͣK
Tek Yumruk
Katılım
23 Aralık 2008
Mesajlar
65.496
Tepkime puanı
63.471
Puan
5.103
Romalılar 200'den fazla su kemeri inşa ettiler, bunlardan 11'i sadece Roma'daydı ve bunlardan biri hâlâ çalışıyor ve Roma'daki çeşmelere su sağlıyor (ama içme suyunu sağlamıyor çünkü biliyorsunuz, günümüz standartlarına göre kirli ve böcek dolu).

main-qimg-96c3056466a999f46c81617f6e4382bd-lq

Roma su kemerleri mühendislik harikalarıydı.

Romalılar dağlardan su getirmek zorundaydı ve yeraltından tüneller aracılığıyla taşındığında, borularda kir ve cüruf veya kalsiyum birikiyordu. Köleler, suyun akmasını sağlamak için tünellerdeki kiri temizlemek amacıyla sürekli karanlıkta, dizlerine kadar gelen suda -hatta daha da kötüsü- kova ve küreklerle çalıştırılmak zorundaydı. Romalılar, suyu kademeli çökeltme tankları aracılığıyla siltten arındırırlardı. Su, kireçtaşı filtrelerden geçirilerek dal ve böcekleri temizler, suya hoş bir tat ve bir miktar "köpürme" verirdi.

main-qimg-9192f65a3ee4a5f46ae6a13864024f11

Şehre getirilen su, kum ve alüvyonun çökelmesini sağlamak için bir dizi çökeltme tankından geçiriliyordu ve bu da çukurları kazmak için kölelerin sürekli çalışmasını gerektiriyordu. Roma İmparatorluğu başarısızlığa uğradığında, su kemerleri de başarısız oldu çünkü boruları koruyacak ve cüruf ve alüvyonu temizleyecek kimse kalmamıştı.

Su kemerlerinin çalışabilmesi için eğim aşağı doğru olması gerekiyordu. Romalı mühendisler çoğunlukla o kadar yetenekliydiler ki - artık hakkında hiçbir şey bilmediğimiz aletler kullanarak - suyun çok hızlı akıp su kemerlerini doldurmasını önlemek için 1/4 inç kadar küçük eğimler oluşturuyorlardı. Su kemerleri, önemleri kölelere emanet edilemediği için yalnızca Roma Ordusu tarafından inşa ediliyordu. Kullanılan çimento, donda çatlamasını önlemek için koyun kanıyla karıştırılıyordu. Bazen bir mühendis yanlış bir hesaplama yapardı ve su kemeri tamamlandığında eğim aşağı değil, eğim yukarı doğru olurdu. Böyle bir durumda, Ordu mühendisi en yüksek kemere asardı ve darağacından düştükten sonra onu yıkar ve yeni bir mühendis tekrar başlardı.

main-qimg-0d5e6d43f2dc93fdbf499c5fb8ee74b1

Kaleler, su kemerlerinin ucunda su tutan büyük yapılardır. Binanın yüksekliği, çeşmeler için su basıncı oluşturuyordu. Alttan çıkan bir dizi boru, amfora ve kovalarla sıraya girip günlük su ihtiyacını karşılayan insanlara su sağlamak için günde iki kez çalıştırılan çeşitli çeşmelere çıkıyordu.

Bazen Romalılar projenin ortasında paraları bitince dik eğimli bir rampa inşa ederek suyun hızını artırır ve yer çekimi kuvvetiyle suyun bir sonraki tepeye fırlamasını sağlarlardı; paraları olduğunda da oraya başka bir su kemeri devam ederdi.

main-qimg-a14ae38a857b948a8add016860bbee6f

Romalılar inanılmaz mühendislerdi ve su sisteminin bakımı da Romalılar için çok önemli olduğundan Ordu tarafından yapılıyordu.

Su varış noktasına ulaştığında, "casteltum" adı verilen devasa bir tankı doldurur ve suyun ağırlığı, çeşmeleri çıngıraklı borular aracılığıyla çalıştıran hidrolik basınç oluşturarak hamamları doldururdu. Yaygın inanışın aksine, hamamlar mikrop ve bakterilerle oldukça kirlenmişti. İnsanlar temizlenmek için geliyorlardı ama bunun yerine bol miktarda bakteriyle karşılaşıyorlardı. Görünüşe göre buna alıştılar ve sık sık hastalanmadılar.

main-qimg-32d49700230a0199055fe7d902b25381

Romalılar hamamları çok severlerdi ve sıcak su için hipokostlar, çok sayıda havuz ve hatta duşlar konusunda oldukça gelişmişlerdi. Ancak bunlar pis yerlerdi.

Romalılar ayrıca kurşundan yapılmış bir tür su borusu icat ettiler. Öncüler boru ekstrüzyonunu bilmedikleri için, bir demir çubuğun üzerine kurşun levha büker ve ardından borunun dikiş yerinden kendi kendine kaynaması için üstte ateş yakarlardı. Zengin Romalılar, doğrudan evlerine su boruları döşeyebilirlerdi. Hatta bugün kullandıklarımızdan çok da farklı olmayan bronz küresel vanaları bile vardı.

main-qimg-16335289e0274872ce9b7f9f4cd93550

Roma su vanaları ve yönlendiricileri, 2000 yıl sonra bile hala çalışan işçilik harikalarıydı.

Romalılar ayrıca çok gurur duydukları Cloaca Maxima adı verilen kanalizasyonun da öncülüğünü yaptılar. Bugün hala çalışan kilometrelerce yeraltı tüneli vardı. Su ve çöp doğrudan Tiber Nehri'ne akıtılırdı. Roma evlerinde banyolar hemen ön kapının içinde, her zaman girişin sol tarafında olurdu ve kanalizasyon kokusunun eve girmesini önlemek için battaniyeler ve postlarla örtülürdü. Romalılar, doğrudan kanalizasyona inen beton bir kutuya bir delik açarlardı, böylece koku ve gazlar doğrudan evin içine girerdi. Her zaman kapının yakınında solda, evdeki yaşam alanlarından en uzak oda olurdu ve her zaman solda olurdu çünkü Romalılar batıl inançlı oldukları için solu her zaman "kötü" ile ilişkilendirirdi ve vücut atıkları her zaman kötüydü.

main-qimg-0f4c5fee1014503dc76e946b190bbc15

Cloaca Maxima, Romalılar için büyük bir gurur kaynağıydı ve hatta kendine ait bir Tanrısı bile vardı.

Su tesisatının baş mühendisi Aquarius'tu ve muazzam bir güce ve otoriteye sahipti. Birçok kişi geceleri kurşun boruları kazıp kendi evlerine su getirmek için "gece yarısı tesisatçılık" yapardı. Borular yerin sadece 30 cm altına gömülüydü çünkü çok fazla sorun vardı ve sürekli olarak kazıp tamir edilmeleri gerekiyordu. Gece tesisatlarından su çalan insanlar, sistem genelinde basınç düşüşlerine neden oluyordu ve su hırsızlarını cezalandırmak için son derece katı yasalar çıkarılmak zorunda kalıyordu.

Suyun taşınması ve kanalizasyonun uzaklaştırılması, Romalılar tarafından icat edilen en büyük icatlardan biriydi. Bugün hâlâ "casteltum" kavramını kullanıyoruz - uzun kazıklar veya binaların çatıları üzerinde su depoları gördüğünüzde. Romalılar, her bir ayak su yükselmesi için yarım pound su basıncı elde edildiğini keşfettiler. Bu kavramı bugün hâlâ kullanıyoruz.

Okuduğunuz için teşekkür ederim.

 
 
Tamamda ayni konu değil ki. Ben konu altina ilginizi çekerse tuvaletlere de bakin demistim.
 
Geri
Üst Alt