Katalonya ülkesinin ordusu: Barcelona
Malaga doğumlu olup Barcelona’da sanat eğitimi almış Kübizmim öncüsü büyük ressam Picasso, ünlü tablosunda Alman uçakları tarafından yerle bir edilen Guernica kasabası özelinde faşizmin karanlık, vahşi yüzünü anlatır: Gökten yağan bombalar… Parçalanan bedenler… Kurumuş, boşalmış göğüslerine yapışmış bebeğine süt emziremeyen kadınlar… Vahşi, insanlık düşmanı “yaratık”: Faşizm…
Kendisine “Bu resmi siz mi yaptınız” diye soran Hitler’in generaline büyük usta şöyle yanıt vermişti; “Hayır, siz yaptınız!”
Halk güçlerine karşı Hitler’in büyük yardımıyla yok edici bir savaş başlatan Franco her yanı acımazsıca kavuruyordu. Bu vahşi saldırıya en son ana kadar, dişe diş direnen yer Barcelona idi.
Katalonya bölgesinin başkenti faşistlere karşı öyle sıkı direnmiş ve savaşmıştı ki, Franco’nun yaşamı boyunca öfkesini üzerinde hissedecek, Katalanlar da diktatöre öfkelerini yılmadan her zaman göstereceklerdi.
Franco iktidarı ele geçirmiş, faşizm ülkenin dört bir tarafına karabasan gibi çökmüş, Katalanlar bundan en çok nasibini alan bölgelerin başında gelmişti. Katalan bayrağı yasaklanmıştı, Katalan dilini konuşmaya kalkanın anında tepesine biniliyordu. Zaten Franko’ya göre Katalanca diye bir dil yoktu. O sadece bir lehçe idi hepsi o kadar! Oysa Katalanların tarihi İspanyollardan daha eskiye dayanıyordu!
BİR FUTBOL TAKIMINDAN ÖTESİ; BARÇA
Bugün hala Katalanlar için Barcelona’nın futboldan öte bir anlamı vardır; Barça onlar için bir milli takım ve direniş, Barça forması milli bayrak, kültür ve fikir niteliğindedir. Barça stadı Katalanların Franco yıllarından direniş merkezi, dillerini konuşabildikleri yerdir. Bir Katalan’ın dediği gibi; “O stada sadece bazıları futbol için giderler!”
Ya da bir dönem Barcelona’da teknik direktörlük yapan Bobby Robson’un söylediği gibidir: “Katalonya diye bir ülke var ve bu ülkenin ordusu Barcelona’dır!”
Buna karşın Franco’nun takımı Real Madrid’dir. 1920’ler de Kral ön adını alan Madrid’e, Franco göz dikmişti. Oysa o dönem Madrid’in başında sıkı bir cumhuriyetçi olan Rafael Guerra bulunuyordu. Dolayısıyla Franco’nun önce Madrid kulübünü cumhuriyetçilerden temizlemesi gerekiyordu. Öyle oldu. Başkan Rafael Guerra, Franco tarafından işkence odalarında öldürüldü.
Barcelona’daki her maç ise faşist diktatöre karşı isyanın merkezi oluyor, Katalanca konuşuluyor, Katalan bayrakları asılıyor, “Katil Franco” sloganları stadyumdan taşıp Endülüs’ün üzerinde kanat çırpıyordu.
Ohh! Bu kadarı Franco için katlanılmazdır! Ve Barcelona kulübü başkanı Josep Sunyol’da tıpkı Madrid başkanı gibi Rafael Guarre gibi Franco’nun emriyle öldürülecektir.
Buna karşın Barcelona daha da kenetlenir. Franco ise Barcelona tesislerini bombalatır.
Buna rağmen Katalanlar stadyuma koşar, Katalanca konuşulur, tribünleri süsleyen Katalan renklerinin eşliğinde “Katil Franco!” sloganları her yanı kaplar.
Artık Barcelona Real Madrid maçları bir nevi politik savaşa dönüşmüştür. Bir maçı Barcelona 3-0 kazanır. Bu Franco için dayanılmaz bir şeydir. Franco’nun generalleri soyunma odasına iner ve şöyle der: “Hâlâ buradaysanız bu Franco’nun cömertliği sayesindedir. Bir dahaki maçta sabrımızı zorlamayın!”
Bir daha ki maçta Real Madrid Barça’yı 11-1 yener! Ancak Barça kalecisi her yediği golden sonra öyle sevinmektedir ki, Franco kendisiyle alay edildiğini anlar ve kaleci cezalandırılır!
BARCELONA’DA MODERN BİR ANIT: JOHANN CRUYFF
İnişli çıkışlı dönemlerden sonra Barcelona 70’li yıllarda futbol sihirbazı ‘Sarı Fare’ Johann Cruyff’u transfer eder; yeni bir altın dönem başlar. Barça zaferden zafere koşmaktadır ve Cruyff, Katalanların yüreğindedir artık. Ama Cruyff’u onların gönlüne yerleştirip adeta bir aziz mertebesine ulaştıran şey, onun takıma katkısının yanı sıra, Real Madrid’in daha fazla para teklif etmesine rağmen;
“Asla! Ne kadar para verirlerse versinler, Franco gibi faşist bir katilin takımında oynamam!” demesidir.
Yine o Cruyff, 1978’de kanlı diktatörlüğün hüküm sürdüğü Arjantin’inde düzenlenen Dünya Kupası’na da gitmemiştir. Nedeni olarak da,
“Sokaklarında insanların öldüğü, binlerce genç insanın kaybolduğu bir ülkeye gidip, futbolumla olanlara alet olmak istemem” dediği dillerde dolanacaktır.
Cruyff ile yükselişe geçen Barcelona için o önemli gün gelmiştir. Tarih 17 Şubat 1974, Yer Madrid’dir. Barça ile Real Madrid yeni bir hesaplaşmaya çıkacaklardır. Madrid, Barcelona, daha da genişletirsek İspanya’da hayat durur.
O sıralarda artık sona yaklaşılmakta, Franco’nun kanlı tahtı sallanmaktadı r.
Barcelona sahaya çıkar ve tıpkı son Manchester Unıted maçında olduğu gibi lirik şiir gibi bir futbol oynar, futbolun şairi Cruyff önderliğinde maçı 5-0 kazanır. Maç sonu Franco’nun fenalaştığı, kriz geçirdiği söylenir!
Yer yerinden oynar. Faşist Diktatör Franco 1 yıl sonra ölür.
Bu yüzden Barcelonalılara göre İspanya’da demokrasi, 1974 yılında Barcelona’nın Real Madrid’i Madrid’de 5-0 yenmesiyle başlar!
BARÇA YİNE BAŞROLDE
Yıllar sonra Cruyff tekrar Barcelona’ya döner; Bu kez teknik adam olarak… Barça’nın şimdi oynadığı bu güzel futbolun temelini atar; Barça yeni zaferler kazanır.
Cruyff o sırada alt yapıda oynayan Guardiola’yı keşfeder. O Guardiola bugün Barça’nın başındaki adamdır. Şöyle diyordu Guardiola: “Biz Katalanlar ve Barcelona futbol takımı arasında özel bir bağ vardı. Diktatör Franco yıllarca dilimizi, kültürümüzü baskı altına almıştı. İspanya’da insanların özgürce Katalanca konuşabildiği tek yer Barcelona’nın stadıydı. Sosyalist felsefenin futbola yansımasını Barcelona'yı bilenler görecektir. Biz futbolu kullanarak hem düşünsel hem görsel olarak felsefemizi ve kültürümüzü savunuyoruz. Dayanışmanın ve dialektiğin ileri boyutuna örnek olmak için çalışan emekçi devrimcileriz.”
Asi çocuk, orada hep daha özgür ve asi olduğunu hissetmiş, 8 kez oynadığı Katalan Milli Takımı adına UEFA’ya mektup yazıp kendilerinin tanınmasını istemişti.
Küçükken babasının kendisini maça götürdüğünü, o güne kadar son derece muhlis, kibar bir adam olarak tanıdığı babasını orada Madrid’e küfürler yağdırırken görüp şaşırdığını ve o zaman Barcelona’nın Katalanlar için başka bir şey olduğunu anladığını söylüyordu.
Alt yapısına katıldığı Barcelona’da Cruyff tarafından A takımına alınıyor ve vazgeçilmez oluyordu. Çünkü estetik, zarif tekniğiyle o güne kadar ki, savunmacı sert olur, topu keser ve şişirir anlayışını yıkıp, savunmacının da iyi bir orta sahacı gibi oyuna katılması gerekir bakış açısını sahada hayat bulduran adamdı.
Katalanlar son olarak birkaç gün önce Manchester United’i hem de sahadan silerek yendiler ve Avrupa Şampiyonu oldular.
Yorumcular genellikle aynı şeyi tekrarlayıp durdular: Onlar futbolu bir başka oynuyor, sahada sürekli dayanışıyorlar.
Evet öyleydi. Futbol tarihinden haberi olanlar bunu anlayabiliyorlardı . Direniş ve dayanışma ruhu yıllardır, o en sert koşullardan beri onların damarlarında geziyordu. Kısaca söylemek gerekirse; Onlar futbolun Katalancasını oynuyorlardı.
YÜCEL SARPDERE
31.5.2009
