Bizim camianın şunun üstünde durması lazım.
Şimdi bir Türk, bir Türk'e (veya bir Portekizli bir Portekizli'ye) "zıplama öyle maymun gibi" dediğinde bu ırkçılık olmaz ama iki farklı milletten insandan biri diğerine böyle derse muhatabının onun altında bir "ırkçı aşağılama" arama hakkı sonuna kadar vardır. Niyet öyle olmasa bile (yani aynı milletten iki kişi olduğundaki niyetle aynı olsa bile) bu lafı ağzından çıkaran kişinin bedelini ödemesi gerekir çünkü muhatabı o aşağılayıcı benzetmeyi hangi niyetle yaptığını bilemez. "Sırf zıplayış şeklinizi benzettim" deyip geçemezsin yani, muhatabı gayet "Türk olduğum için o benzetmeyi yaptığını düşünüyorum" deme hakkına sahiptir.
Burada ten rengi de bir kriter değildir. Çünkü "maymun gibi" benzetmesi sadece ten rengi üzerinden bir benzetme değildir, gayet "insani ve zihinsel gelişmişlik" üzerinden de aşağılama içerir. İkisi de beyaz olmasına rağmen ırkçı bir beyaz Avrupalının bir beyaz Türk'e (veya başka bir beyaz doğulu ırka, mesela Gürcülere) bu minvalde gayet de ırkçı ve aşağılayıcı niyetle "bunlar da maymun gibi" ifadesini kullanması görülmemiş bir şey değildir, çünkü onları "insani ve zihinsel yönden gelişmemiş" varlıklar olarak görür. Zaten benzetme ne üzerinden olursa olsun ırkçılıktaki asıl hedef budur. Yani ten rengi üzerinden de maymuna benzetse, başka açıdan da maymuna benzetse (ya da maymuna değil başka bir hayvana da benzetse) ırkçıların gittiği yön bu diğer ırktan insanların kendi kadar insan olduğunu kabullenmeme yönündedir. O yüzden bu ırkçılık güçlenip ileri safhalara ulaştığında katliama döndüğü trajediler yaşanır, öldürenler insan öldürdüğünü düşünmez hale gelir. Aramızda Almanya'da yaşayan Türkler varsa kendilerine sırf Türk oldukları için yapılan bazı hakaretlerden umarım çok da sık karşılaşmadıkları örnek verebilirler sanırım.
Bu bağlamda; Mourinho'nun da özellikle sözlerinin içeriği "Türk hakem-yabancı hakem" farkı iken, yani tam da bir konuda Türk-yabancı ayrımını kendince anlatırken, bizim Okan Buruk başta ekseriyetle Türk'lerden oluşan kulübemize "maymun gibi zıplıyorlardı" demesi niyetinden bağımsız ırkçılık olarak değerlendirilmek zorundadır. Belki gerçekten sadece zıplayışlarını benzetmiştir, belki gerçekten Portekiz liginde rakibinin kulübesinin tamamının Portekizlilerden oluştuğu bir maçta da aynı benzetmeyi yapabilirdi ve tam onunla aynı anlamda söyledi ama öyle de olsa fark etmez çünkü muhatabı olan bizim kulübe öyle algılamamışsa cezasını çekeceksin arkadaş.
Bu arada iki not daha düşeyim.
1. İlle siyahi oyuncu lazımsa bizim kulübede siyahi Cuesta da var yani.
2. Bu ülkede bir CL maçında Romen 4. hakem, orta hakeme Başakşehir kulübesinde itiraz eden beyaz ağırlıklı görevliler arasındaki sanırım tek siyah olan Webo'ya kart göstermesi gerektiğini tarif etmek için, kendi dilinde en standart "siyah" anlamına gelen kelimeyi kullandığından dolayı Başakşehir sahadan çekildi, rakip takım dahil herkes destek oldu, dünyanın birçok yerinden Webo'ya destek mesajları geldi, UEFA maçı sonra sanırım başka hakemle oynattı. Yani sadece orta hakem kendi dilinde 4. hakeme "hangisi itiraz etti, hangisine göstericem kartı?" diye sordu, o da bir sürü beyaz arasından hangisi olduğunu tarif etmek için "siyah olan" dedi diye bunlar yaşandı. Orada hakemin niyeti de çok büyük ihtimalle ırkçı bir ayrım yapmak değildi, sadece 7-8 tane beyaz adamın arasındaki tek siyahı bir şekilde orta hakeme tarif etmek için öyle söyleyiverdi ama UEFA'nın "sıfır tolerans" anlayışı bunu kabul edilemez buldu, çünkü muhatabı alınmıştı bir kere. Bu bağlamda düşünürsek bugün Mourinho'nun söylediğinin benzer bir masumiyeti bile yok, rakibi aşağılamak için söylendiği çok açık. Sen rakibi aşağılayıp, bir de aşağılarken niyetin olmasa bile gayet ırkçı algılanabilecek bir söz söylersen, niyetinden bağımsız ona göre muamele görürsün.
