Üstat engin ekonomi bilginden biraz faydalanmak istiyorum? 2022 yılında piyasalardan beklentilerin nedir? Özellikle bist100 ve dolar bazında artış-azalış ne bekliyorsun? Enflasyon ve faizler hakkındaki beklentilerin nedir? Fahiş fiyatlar sence düşer mi? Seçim kararı gelirse piyasalar nolur? Daha önce BİST100'de 4.000-5.000 civarı bir beklentin vardı sanırım koruyor musunuz bu düşüncenizi halen? Yurtdışı borsalarında ne olur? FED faiz artırır mı, artırırsa ne olur?
Engin ekonomi bilgim var denemez öncelikle, benimki hobi amaçlı okuyup, öğrenme, yorumlama üzerine. Bu konular derya deniz konular ama bilmekten ziyade yorumlamak daha önemli bu konularda. Şöyle bir örnek vereyim, mesela İstanbul havalimanı açılacaktı ve yapısal problemler vardı, bunu duyunca Atatürk'ün kapanmasıyla birlikte uçuşların Sabiha'ya kayacağını dolayısıyla bunun Pegasus'un bilançolarına olumlu yansıyacağını öngörmüştüm, sonuç olarak bu beklenti Pegasusu 13 liradan başta 80 liralara sonrasında pandemide 25e düşürüp 100 liralara götürdü. Bunu öngörmek için ekonomi bilgisi gerekmeyebilir o yüzden bu yorumlayabilme yaklaşımı piyasalarda bilgiden daha önemlidir hatta bazen çok fazla bilmek, risk almanı engeller, hiç bir grafiğin tepesinden alım yapmam o yüzden, isterse fizana gitsin temelsiz bir yükseliştir. Kendini geliştirmek istiyorsan bence daha çok bu paralelde geliştir geçen Murat da demişti çok bilen kolay kolay kazanamaz çünkü her şeyde şüphe arar, tabii sağlam psikoloji ve çelik gibi irade de lazım.
Diğer yandan tip durumlarda geniş perspektiften bakmak lazım, dünyanın krize ihtiyacı var, krizlerde de borsaların düşüşüne ihtiyaç var, şu an tepelerdeler ve daha fazla çıkamıyorlar. Bu noktada DXY ve DJI düzenli olarak takip edilmeli, korku endeksi de bunlara bağlı bakılarak geçmiş hikayelerle eşleştirilmeli, SP100 grafiği mesela kendisini sürekli tekrar eder, o grafik ciddi düşüş vaadediyor. Dünya borsaları düşerse biz de yamuluruz o yüzden bu farklı bir hikaye olur, DXY için 97 üstünde bir hikaye lazım bu ne olur bilinmez ama 103e giderse USD/EUR paritesi 1e yakınsar o zaman da altın düşer, borsalar yüksek ihtimalle düşer. GOPlar da değer kaybeder. DJI düşüşü genelde kriz habercisidir, onu düzenli takip et, eski hareketleri incele, oradaki hareketlerle DXY, DAX, SP100, VIX nasıl değişmiş bunları incele, aradaki korelasyonu anlamaya çalış.
Türkiye için ise fikrim sabit, TL çok ucuz, Türkiye çok ucuz durumda. Yukarıda belirtildiği gibi Türkiye'nin döviz hareketlerini de şahsen ben finansal verilerle eşleştirmiyorum hiç bir zaman, güven ortamı olmayan bir ülke Türkiye ki öngörülemez yapılarda bu vardır, risk primleri artar yatırımcılar köşelerine çekilir dolayısıyla stabilite lazım. Stabilite ne demek, stabil enflasyon, stabil kur, bu nasıl sağlanır? Seçim olup liyakatli bir yapı gelmediği sürece bu sağlanmaz dolayısıyla da 2022'de borsada dip oluşumu bekliyorum öncelikle, sonrasında da seçim tarihinin belirlenmesi, muhalefetin adayı, muhalefetin seçilme ihtimaline bağlı olarak dövizin düşmesini devamında da borsanın başta 3000, devamında seçimin de buna paralel sonuçlanmasıyla 2023-2024 yıllarında 5000leri görmesini bekliyorum, bu noktada dövizin geleceği noktaya paralel olarak bu hedef artabilir ama hesabı başta 250 dolar, sonrasında 400 dolar üzerinden yapabilirsin, Bist'in gideceği yer 400 dolardır eğer olumlu işler olursa.
Dünya'da kriz dahi olsa bu dediklerim gerçekleşirse Türkiye pozitif ayrışır zira 10 senedir negatif ayrışıyoruz, artık pozitif ayrışmaya ihtiyacımız da var.