Beklenen olacak gibi.
F35 olayının çözümü aslında bir çok yönden çok karışık gözükse de bir taraftan bu noktadan sonra çokta basit olabilir.
Mesela Kaan için verilecek F110 motorlarında Trump kongre basamağını atlayabiliyor. Abd yasaları bu ayrıcalıklı imkanı başkana sağlıyor. Geçmişte bunun örnekleri oldu. Caatsa yani Abd'nin düşmanlarına karşı yaptırımlar yasasını F110 motoru temini için bir şekilde aşabilir Trump.
Ama F35’in verilmesini doğrudan engelleyen başka bir yaptırım var. NDAA adlı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası. Bu yasanın aşılması için doğrudan kongre onayı gerekiyor. Abd başkanı bunu arka kapıdan ilerleyerek aşamaz.
Ama söz konusu Abd ise her an her şey olabilir. Bunu da göz ardı etmemek lazım. ABD'de de bazıları hariç yasalar ebedi veya kesinlikle değiştirilemez değildir. Kongre yasaları değiştirebilir, istisnaları oylayabilir, yeni yetki verebilir ve koşulları değiştirebilir.
Bugün bile Washington'da, Türkiye'nin yeniden sisteme dahil edilmesi veya belirli koşullar altında F-35 satılması olasılığı hakkında tartışmalar hala devam ediyor. Abd başkan yardımcısı Vance birkaç gün önce bunun yasa çerçevesinde nasıl mümkün olabileceğine dair bir incelemenin devam ettiğini özellikle belirtti.
Washington ve kongre stratejik çıkarlarının bunu gerektirdiğine karar verirse, yasaları değiştirebilirler. Bu, bir konuda hem aşırı iyimserlerin hem de aşırı kötümserlerin genellikle gözden kaçırdığı nokta. Ve gördüğüm kadarıyla Trump açıklamaları sonrası öyle çokta aşırı bir tepki olmadı.
Ayrıca kongrede israilin lobi gücü muazzam yüksek olsa da son zamanlarda bunda azalmalar söz konusu. İran savaşının çok uzaması, aşırı derece sivil ölümleri, iran'ın beklentilerin aksine anlaşmalara yanaşmaması, Hürmüz boğazı sorununu çözememeleri, savaşın uzaması nedeni ile Abd'nin bölgedeki ortaklarından gelen rahatsızlıklar, Abd’nin silah stoklarının ciddi bir şekilde azalması ve başka tehditlere karşı şu anda daha savunmasız olmaları ve Abd ekonomisine gelen inanılmaz yük. Say say bitmez. Bir sürü neden var. Abd kongresinde israil'in onları bu kaosun ortasına düşürmeleri nedeni ile de son dönemde artan bir tepki var. Bu yüzden kongre de bizim için beklenmedik bir sürpriz gerçekleşebilir.
Bir diğer konu bizimkiler s400 konusunda bir taviz verdiler mi? Zaten verdiler ise ortada yasanın bağlayıcısı olan en önemli sorun ortadan kalkıyor demektir.
Şunun şurası sayılı gün kaldı Nato zirvesine. Hep birlikte neler olacağını göreceğiz.
