Varlığına Asla İnanmayacağın O Fotoğraflar

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Delhi Demir Sütunu mutlaka görülmesi gereken yerlerden biri.

Yaklaşık 415 yılında inşa edildiği söylenen bu yapı, fırınların henüz var olmadığı ve insanların demir üretiminde kullanılan kimyasal süreçler hakkında hiçbir şey bilmediği bir dönemde, yaklaşık 10 ton neredeyse saf demirin (%99,72) dökülüp dövülmüş olması inanılmaz derecede şaşırtıcıdır. Dahası, dış etkenlere maruz kalmasına rağmen 1500 yıldan fazla bir süredir paslanmamıştır.

Günümüzdeki yaygın teoriye göre, 1500 yıl boyunca paslanmamasının nedeni, döküm sırasında demiri ısıtmak için kullanılan odun yapraklarının yüksek miktarda fosfor (P) içermesi ve dövme sırasında fosforun demir kütlesinden dışarı itilerek yüzeyde bir fosfat kaplama oluşturmasıdır. Eğer durum böyleyse, kimya kavramı olmadan bu kadar uzun zaman önce modern paslanmaz çelikle aynı kaplamayı oluşturabilmiş olmaları şaşırtıcıdır.

Japonya'da, demir o şekilde üretilse bile, nem oranı çok yüksek olduğu için paslanıyor. Tapınak marangozlarının çivi kullanmamasının nedeni, demirin kaçınılmaz olarak paslanacak ve uzun süre dayanmayacak olmasıydı. Günümüzde bu olayı kimyasal açıdan açıklayabiliyor ve nasıl başa çıkacağımızı biliyoruz, ancak 1500 yıl önce uzun süre paslanmayacak bir demir üretebilmiş olmaları bence inanılmaz.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Cumbemayo su kemeri

İnka dilinde Cumbemayo, "ince dere" anlamına gelir.

Su kemeri en az 8 km uzunluğundadır ve volkanik kaya yatağına oyulmuştur. En az 3000 yıl önce yapıldığı iddia edilmektedir, ancak kimin yaptığı bilinmemektedir. Başlangıçta su kemeri çok daha uzundu, ancak zamanla çamurla doldu ve bitkilerle kaplandı. Şaşırtıcı bir şekilde, mevcut 8 km'lik güzergah boyunca, sudan çamuru uzaklaştırmaya yardımcı olacak ve hatta suyun yukarı doğru akmasına izin verecek zikzaklar bulunmaktadır.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Por-Bazhyn kalıntılarını bu kadar gizemli kılan nedir ve inşa edildikten hemen sonra neden terk edildi?
Sibirya'nın derinliklerinde, 1200 yıllık, 12 metre yüksekliğinde duvarlara sahip devasa bir labirent bulunuyor. Ancak -40°F'lik kış soğuğuna karşı tek bir ateş yakmadan önce, inşaatçıları aletlerini bırakıp uzaklaştılar.

Tuva dilinde "Kil Ev" anlamına gelen Por-Bazhyn olarak bilinen yedi dönümlük alan, Tere-Khol Gölü'nün ortasında küçük bir adada yer almaktadır. Moğolistan sınırına yakın, deniz seviyesinden 2300 metre yükseklikte bulunan kompleks, eski ticaret yollarından veya büyük yerleşim yerlerinden yüzlerce kilometre uzakta, izole bir konumdadır.

Keşfedilmesinden sonraki on yıllar boyunca Por-Bazhyn, arkeologları şaşırtmaya devam etti. Alan, Çin Tang Hanedanlığı tarzında tasarlanmış, oldukça düzenli bir avlu ve bina düzenine sahipti. Ancak gerçek gizem, 2007'deki kapsamlı kazılar sırasında ortaya çıktı; araştırmacılar, bu büyük kompleksin hiçbir ısıtma sistemine sahip olmadığını fark ettiler. Ağır ocaklar ve mangallar olmadan orada yaşamak imkansız olurdu. Daha da garip olanı, alanın tamamen boş olmasıydı. Çöp yoktu, düşmüş para yoktu ve ocak külü yoktu. Kompleks, içine kimse yerleşmeden önce bir hayalet kasabaydı.

Terk edilmesinin nedeninin, Uygur Kağanlığı'nın istikrarsız siyasetinde yattığı düşünülüyor. Temelde kullanılan kerestenin ağaç halkası tarihlemesi, Por-Bazhyn'in yaklaşık 777 yılında inşa edildiğini ortaya koydu. O dönemde Uygur İmparatorluğu, Tengri Bögü Kağan tarafından yönetiliyordu. Birkaç yıl önce, Fars kökenli bir din olan Maniheizm'e geçmiş ve onu devlet dini ilan etmişti; bu da gelenekçi Uygur soylularını öfkelendirmişti.

Por-Bazhyn'in neredeyse kesin olarak askeri bir kale olarak değil, Maniheist bir manastır olarak inşa edildiği düşünülüyor. Devasa proje 779 yılında tamamlanmak üzereyken, Kağan'ın amcasının önderliğinde Maniheist karşıtı bir isyan imparatorluğu kasıp kavurdu. Bögü Kağan suikaste uğradı, takipçileri tasfiye edildi ve dini yasaklandı. Hamisi öldükten ve din yasaklandıktan sonra, devasa proje anında terk edildi ve göl kenarındaki dokunulmamış manastır, depremler ve zamanın etkisiyle yavaş yavaş yok olmaya bırakıldı.

2007 kazılarından önce Tere-Khol Gölü'ndeki bir adada bulunan Por-Bazhyn kalıntılarının havadan görünümü. Fotoğraf, Por-Bajin Kalesi Vakfı (Wikimedia Commons) tarafından CC BY 4.0 lisansı altında yayınlanmıştır .

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

On İki Açılı Taş: İnka Mimari Harikası

Cusco'daki Hatunrumiyoc'ta bulunan bu olağanüstü eser, İnkaların ustaca işçiliğini, çevredeki duvara kusursuz bir şekilde kaynaşan 12 açısıyla sergiliyor. 700 yıldan fazla önce yetenekli İnka taş ustaları tarafından döşenen bu muhteşem taş, haklı olarak saygın bir Ulusal Miras Nesnesi statüsünü kazanmıştır.

(Fotoğraf: Ancient Art, Flickr)

Yeşil diyorit volkanik kayadan oyulmuş olan taş, yaklaşık altı fit derinliğinde ve altı ton ağırlığındadır. Gerçek anlamı, yani 12 açının sembolizmi, birçok kişi için gizemini korumaktadır. Bununla birlikte, Cusco'nun 24 ailesinin bölünmesini temsil ettiğine inanılmaktadır; 12'si Hurin hanedanına, 12'si ise Hanan hanedanına karşılık gelmektedir. Başlangıçta Palacio Inca Roca olarak bilinen İnka sarayının bir parçası olan taş, daha sonra 20. yüzyılın başlarında Başpiskoposluk sarayı olarak yerini bulmuştur.

İnkaların mükemmellik arayışı, titiz taş işçiliğinde nefes kesici bir şekilde kendini gösterir. Her taşı yerleştirme hassasiyetleri o kadar kusursuzdu ki, onları bir arada tutmak için harç gerekmiyordu. Aslında, taşlar arasındaki boşluklar o kadar dardı ki, bir kağıt parçası bile araya sokulamazdı. Olağanüstü inşaat tekniklerinin bir kanıtı olarak, İnka binaları depremler sırasında zarif bir şekilde "dans eder" ve ardından tekrar yerine oturarak olağanüstü bir istikrar sergilerdi. Mimari harikaları arasında, On İki Açılı Taş, gizemli hassasiyetlerinin en önemli örneği olarak öne çıkar.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

İngiltere'nin güneybatı ucunda, Cornwall'da bulunan kale, Redruth, Camborne ve Pool kasabalarına hakim bir konumdadır. Kale, adını aldığı tepenin üzerine 1379 civarında inşa edilmiştir. 215 metre yüksekliğindeki kale, nefes kesen manzaralar sunmaktadır. Ancak, adına rağmen, kale her zaman bir kale değildi. Başlangıçta Aziz Michael'e adanmış bir şapel veya ibadethane olan yapının kökenleri belirsiz ve oldukça muğlaktır. Bununla birlikte, ok ve ateş izleri gibi geçmiş saldırılara dair kanıtlar, bölgenin tarihi boyunca defalarca hedef alındığını göstermektedir. 18. yüzyılda kale, Bassett ailesi tarafından satın alınmış ve av köşkü olarak da hizmet veren bir "eğlence evi"ne dönüştürülmüştür. İç mekanları Gotik tarzda dekore etmişlerdir. Carn Brea'nın stratejik konumu, İngiltere'nin hem kuzey hem de güney kıyılarına engelsiz manzaralar sunmasına olanak tanıyarak, denizciler için faydalı bir navigasyon noktası haline gelmesini sağlamıştır. 19. yüzyılda bir tür deniz feneri olarak hizmet vermiş olsa da, anıt zamanla giderek daha fazla harap hale geldi. Carn Brea ancak 1970'lerin sonlarında nihayet restore edildi. Bugün kale, özellikle onu destekliyormuş gibi görünen devasa kayalar üzerine inşa edilmiş olması nedeniyle popüler bir turistik mekan olmaya devam ediyor.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Maintenon su kemerinin yapım çalışmaları, Versailles çeşmelerine Eure nehrinden su getirmek isteyen XIV . Louis'nin isteği üzerine 1683'te başladı [1] .

1685'ten 1690'a kadar üzerinde çalışılan ve son derece pahalı olan proje hiçbir zaman tamamlanmadı.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

MS 2. yüzyıla tarihlenen Glycon/Glykon yılanı, Romanya'nın ulusal hazinesi olarak kabul edilir ve şu anda Romanya'nın Constanta şehrindeki Ulusal Tarih ve Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Glycon'un bu olağanüstü heykeli, tek bir mermer bloktan yontulmuş dikkat çekici bir sanat eseridir.

Bu eser, Nisan 1962'de Romanya'nın Constanta kentindeki eski Pallas tren istasyonunun altında yapılan bir kazı sırasında ortaya çıkarıldı. Tanrıya eşlik eden yılan, 66 santimetre (26 inç) yüksekliğinde olup etkileyici bir şekilde 4,76 metre (15,6 fit) uzunluğa sahiptir.

Antik çağlarda yılanlarla ilişkilendirilen bir tanrı olan Glycon'un kültü, 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nda önemli bir etkiye sahipti. Bu kültün, yüzyıllardır benzer yılan merkezli kültlerin geliştiği Makedonya'da ortaya çıkmış olabileceğine inanılıyor. Makedon mitolojisinde, yılanların doğurganlıkla ilgili büyülü özelliklere sahip olduğuna inanılıyordu ve bu tema etrafında, Zeus'un yılan kılığında Olympias'ı hamile bırakması hikayesi de dahil olmak üzere zengin bir mitler bütünü vardı.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Dünyanın en büyük ve en derin doğal kuyusuna Xiaozai Tiankang adı verilir.

Çin'in kalbindeki Penji'de bulunan bu muhteşem kuyu tamamen doğaldır ve 662 metre derinliğe ve 537 metre genişliğe ulaşmaktadır.

Ancak en çarpıcı olanı, içinde barındırdığı yaşam patlamasıdır. Jeologlar, Xiaozhai Tiankang'daki suyun etkisine şaşırmış durumdalar. Bu durumda, 8,5 kilometre uzunluğunda yeraltı nehrinin muhteşem bir şelaleye aktığı bir mağaranın tepesinde oluşmuştur. Devasa boyutu onu dünyanın en derin uçurumu yapmaktadır.

Burası yaklaşık 1300 bitki ve vahşi yaşam türüne ev sahipliği yapıyor. Yeraltı ormanında dolaşan en büyüleyici sakinlerden biri de sis panteri. Yerel halk, bu canlıyı antik çağlardan beri biliyor.

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Zeugma, günümüz Türkiye'sinde bulunan, Helenistik ve Roma dönemine ait antik bir şehirdir ve 2000 yıldır neredeyse kusursuz bir şekilde korunmuş olan karmaşık mozaikleriyle tanınır.

Dünyanın en büyük mozaik koleksiyonuna ev sahipliği yapan şehirde, Zeugma Mozaik Müzesi adında özel bir kurum da bulunmaktadır.

Bu odalar, 2005'ten beri devam eden kazılarda yapılan son keşiflerdir.

İlk olarak 2007'de keşfedilen Müzler Evi, adını antik Yunan'ın dokuz ilham perisini tasvir eden bir mozaikten almıştır. Efsaneye göre bu periler sanat ve bilimlere hükmeder ve bu alanlarda çalışanlara ilham verir.

 

[Murat Yanut]

Zeugma, günümüz Türkiye'sinde bulunan, Helenistik ve Roma dönemine ait antik bir şehirdir ve 2000 yıldır neredeyse kusursuz bir şekilde korunmuş olan karmaşık mozaikleriyle tanınır.

Dünyanın en büyük mozaik koleksiyonuna ev sahipliği yapan şehirde, Zeugma Mozaik Müzesi adında özel bir kurum da bulunmaktadır.

Bu odalar, 2005'ten beri devam eden kazılarda yapılan son keşiflerdir.

İlk olarak 2007'de keşfedilen Müzler Evi, adını antik Yunan'ın dokuz ilham perisini tasvir eden bir mozaikten almıştır. Efsaneye göre bu periler sanat ve bilimlere hükmeder ve bu alanlarda çalışanlara ilham verir.

Nizip i zengin etti burasi

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Babil'in İştar Kapısı neden 2400 yıl boyunca toprak altında kaldı?
Arkeologlar Babil'in İştar Kapısı'nı ortaya çıkarmak için 27 metrelik moloz yığınını kazdıklarında, şaşırtıcı bir sır keşfettiler: Kapı, onu inşa eden kral tarafından gömülmüştü.

Kral II. Nebukadnezar, MÖ 575 civarında bu anıtı Babil'in iç kentine sekizinci büyük giriş kapısı olarak inşa ettirdi. Bu yapı, Yeni Yıl festivalleri için kullanılan kutsal bir cadde olan Tören Yolu'nun başlangıç noktasıydı.

Ancak Babil'in coğrafi bir sorunu vardı: Fırat Nehri.

Nehir sık sık taşkınlara neden oluyordu ve şehrin altındaki yeraltı su seviyesi sürekli yükseliyordu. Eğer önlem alınmazsa, kutsal Tören Yolu çamurlu, geçilmez bir bataklığa dönüşecekti.

Başkentinin kalbini korumak için Nebukadnezar, cadde seviyesinin yükseltilmesini emretti. Kerpiçten yapılmış bir kaleyi basitçe yükseltemeyeceği için, yapabileceği en iyi şeyi yaptı: doğrudan eski kalenin üzerine inşa etti.

Arkeologlar, İştar Kapısı'nın dikey olarak üst üste dizilmiş üç farklı evresi olduğunu keşfettiler. En eski evre, sırsız kerpiçten yapılmış olup, ejderha ( mušḫuššu ) ve boğa kabartmaları içermektedir. Yeraltı su seviyesi yükseldikçe, Nebukadnezar işçilerine sokak seviyesini kum ve molozla doldurmalarını emrederek, bu orijinal kapıyı kasten gömdü.

İştar Kapısı'nın sırlanmamış alt temelleri, antik Babil kalıntıları arasında yer almaktadır. Kaynak: Wikimedia Commons.
Bu gömülü alt kısım, yer altı temeli haline geldi. Şehrin en görkemli döneminde şehrin üzerinde yükselen son aşama ise, belirgin hayvan kabartmalarıyla süslenmiş ünlü lapis lazuli rengindeki sırlı tuğlalar kullanılarak inşa edildi.

Babil, ardı ardına gelen fatihlerin eline geçtikten sonra, şehir yavaş yavaş terk edildi. Üst duvarlar dış etkenlere maruz kaldı. Yüzyıllar boyunca, yerel halk kendi inşaat projeleri için değerli ve kolay bulunabilen mavi tuğlaları topladı. En üst katman sonunda çöktü ve parçalanmış kil yığınına dönüştü.

Nebukadnezar, kapının en eski, sırsız versiyonunu kasıtlı olarak yerin derinliklerine gömdüğü için, hem yağmacılardan hem de hava koşullarından korunmuştu. 2400 yıl boyunca, yukarı şehrin çürüyen kerpiçleri bölgeyi kaplayarak, Alman arkeolog Robert Koldewey'in 1899'da kazma ve küreklerle gelen keşif gezisine kadar burayı mühürledi.

İştar Kapısı'nın en üst ve son aşamasının yeniden inşası, Berlin'deki Pergamon Müzesi'nde sergilenmektedir. Rictor Norton'ın (Wikimedia Commons) fotoğrafı CC BY 2.0 lisansı altında kullanılmıştır .

 

[Doruk Ata TANRIVERDİ]

Ürdün Haşimi Krallığı'nın güneyinde yer alan Petra, MÖ 400 ile MS 106 yılları arasında varlığını sürdüren Nabatean devletinin başkenti ve Arap krallığının en önemli şehriydi.
Nabateanlar (bir Arap kabileleri grubu) Pembe Şehri inşa etmediler, aksine evlerini, tapınaklarını, mezarlarını ve muhteşem su kanallarını, sonsuza dek kalması istenen başyapıtlar gibi, kayalık dağların derinliklerine oyarak yarattılar.

Belki de Petra'nın en dikkat çekici özelliği, kazı ve şekillendirme sürecinin yukarıdan aşağıya doğru başlaması ve herhangi bir yapının tamamlanmasının, krallığın refah içinde olduğu, sınırlarının genişlediği ve ordusunun diğer krallıklara karşı verdiği tüm savaşları kazandığı Kral Al-Harith IV (MÖ 9 - MS 41) dönemindeki Nabatean halkının ekonomik koşullarıyla uyumlu olarak nispeten uzun zaman alabilmesidir.

Krallığın refahı uzun sürmedi. MS 106 yılında Romalı komutan Trajan, Petra'ya askeri bir sefer düzenledi ve direnişle karşılaşmadan şehri işgal etti. Roma değerlerinin hakimiyetine rağmen, Petra'da meydana gelen değişiklikler çok büyük değildi ve şehir bugün hala orijinal özelliklerini koruyor.